İnsanlığın Mars yolculuğunda yeni bir döneme giriliyor. Bugüne kadar Kızıl Gezegen'in yüzeyini başarıyla inceleyen Curiosity ve Perseverance gibi okul otobüsü büyüklüğündeki devasa robotlar, gezegenin en büyük gizemlerini barındıran mağara ve tünellere yapıları gereği giriş yapamıyor. Bilim insanları bu engeli aşmak için rotayı doğaya, yani "biyotaklit" teknolojisine çevirdi.
Mars'ın Gizli Tünellerine Karahindiba Robotları Gönderilecek
Mars'ta milyonlarca yıl önce aktif olan yanardağlar, ardında solar sistemin en büyük tünel ağlarını bıraktı. Genişliği 250 metreyi bulan ve toplam uzunluğu 1.200 kilometreyi aşan bu lav tüpleri, ABD'yi üç kez uçtan uca kaplayacak devasa bir boyuta sahip.
New Mexico Tech'ten Doç. Dr. Mostafa Hassanalian ve ekibi, bu tünelleri keşfetmek için "tespih böceği" ve "karahindiba" konseptini birleştiren sıra dışı bir robot projesi geliştirdi. Benzer şekilde Avrupa'daki bilim insanları da İspanya'nın Lanzarote Adası'ndaki lav tüplerinde gelecekteki Mars görevleri için robotik testler yürütüyor. NASA ise özellikle Olympus Mons'un yakınındaki Arsia Mons yanardağındaki çökmüş tavan deliklerine (gökyüzü pencerelerine) gözünü dikmiş durumda.
Rüzgarla Uçan Mikro Robotlar Tünelleri Haritalandıracak
Geliştirilen sisteme göre; bir ana robot (tespih böceği robotu) tünel tavanındaki bir delikten içeriye paraşütle bırakılacak. Mağara tabanına ulaşan bu robot, içerisindeki binlerce mikro "karahindiba drone'unu" serbest bırakacak.
Tünel içindeki güçlü rüzgarların etkisiyle kilometrelerce savrulacak olan bu mikro dronelar, sıcaklık ve nem gibi verileri toplayarak tünellerin üç boyutlu haritasını çıkaracak. Tünel içinde rüzgarın yetersiz kalması ihtimaline karşı ana robotta güçlü bir fan sistemi de yer alacak.
Güneş Işığı Olmayan Yerde "Piezoelektrik" Çözümü
Güneş ışığının hiç girmediği bu karanlık tünellerde geleneksel güneş panelleri çalışmayacağı için enerji sorunu özel bir yöntemle çözüldü. Karahindiba dronelarında, hareket ettikçe ve esnedikçe elektrik yükü üreten esnek bir polimerden yapılan "piezoelektrik" sistemi kullanılacak.
NASA'nın açık havada uçmak üzere tasarlanan ve 2024 yılında görevi sona eren ünlü helikopteri Ingenuity'nin ardından, bu yeni nesil mikro droneların tünel keşifleri hayati önem taşıyor. Çünkü tünel içi termal ölçümler, buralardaki sıcaklığın Mars yüzeyine kıyasla çok daha sabit olduğunu gösteriyor. Bu durum, hem geçmişte Mars'ta mikroorganizma düzeyinde bir yaşamın hayatta kalmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor hem de 2030'lu yıllardan sonra Mars'a ayak basacak insanların radyasyondan korunarak buralarda yaşayabileceğine işaret ediyor.
