Magnetar Destekli Süpernova Patlaması ile Yeni Keşifler
NASA'nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu, evrendeki en parlak yıldız patlamalarından birinin ardındaki gizemi çözdü: Görünüşe göre bu Magnetar destekli süpernova patlaması, "magnetar" adı verilen, doğuştan aşırı manyetik özelliğe sahip ölü yıldızlar tarafından körükleniyor.
Astronomlar yaklaşık 20 yıldır, süpernova patlamalarının derinliklerinden gelen gama ışını sinyallerini yakalamaya çalışıyordu. Nihayet, Paris-Saclay Üniversitesi'nden Fabio Acero liderliğindeki ekip, bu uzun soluklu arayışta kesin bir sonuca ulaştı. Yapılan araştırmalar, "süper-parlak" olarak adlandırılan özel bir süpernova sınıfının, merkezinde yeni doğmuş, inanılmaz güçlü bir "magnetar" barındırdığını ortaya koydu.
Evrenin En Yoğun Nesneleri
Çekirdeği çöken devasa bir yıldız, sadece 20 kilometre çapındaki bir noktaya sıkıştığında, ortaya evrenin en yoğun nesnelerinden biri olan nötron yıldızı çıkar. Bu yıldızlar saniyede 700 kez dönebilir ve manyetik alan çizgilerini birbirine öylesine sıkıştırırlar ki, sonuçta ortaya çıkan "magnetarlar", evrenin bilinen en güçlü manyetik nesneleridir.
SN 2017egm: 440 Milyon Işık Yılı Uzaklıkta Bir Dev
Bilim insanları, 2024 yılında Fermi teleskobunu kullanarak 440 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 3191 galaksisinde gerçekleşen SN 2017egm adlı süpernovadan gelen yüksek enerjili gama ışınlarını tespit etti. Barselona Uzay Bilimleri Enstitüsü'nden Guillem Martí-Devesa, "Bu keşif, bazı süpernovaların görünür ışıkta olduğu kadar gama ışınlarında da parlak olabileceğini kanıtladı," diyor.
Magnetar Rüzgarı ve Enerji Dönüşümü
Teoriye göre; hızlı dönen bu yeni doğmuş magnetar, etrafına elektron ve pozitron yüklü devasa bir parçacık bulutu yayıyor. Bu buluttaki madde ve antimadde parçacıkları birbirini yok ederken açığa çıkan enerji, gama ışınları şeklinde dışarı saçılıyor. Patlamanın enkazına çarpan bu gama ışınları, görünür ışığa dönüşerek süpernovanın normalden 10 kat daha parlak görünmesini sağlıyor.
Bu keşif, gökyüzünün en şiddetli olaylarından biri olan süpernovalara dair bildiğimiz her şeyi yeniden şekillendiriyor.
