Gökbilimciler, Dünya’ya yaklaşık 12 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan ünlü M81 Galaksisi sınırları içinde son derece parlak bir yeni yıldız patlaması (nova) keşfetti. 15 Haziran 2026'da The Astronomer's Telegram üzerinden uluslararası bilim camiasına duyurulan gelişme, profesyonel gözlemciler arasında büyük heyecan yarattı.
Çekya'daki Gözlemevinden Gece Yarısı Keşfi
Keşif, Çek Cumhuriyeti'ndeki Ondrejov Gözlemevi'nde görev yapan K. Hornoch ve H. Kucakova ile San Diego Eyalet Üniversitesi'nden (SDSU) A.W. Shafter’dan oluşan uluslararası bir ekip tarafından gerçekleştirildi.
Bilim insanları, 13 Haziran 2026 gecesi zorlu gözlem koşullarına rağmen Ondrejov’daki 0,65 metrelik teleskopla galaksiyi mercek altına aldı. Gelişmiş CMOS kamera teknolojisiyle elde edilen görüntüler analiz edildiğinde, galaksinin merkezine oldukça yakın bir noktada daha önce var olmayan parlak bir cisim tespit edildi.
"M81N 2026-06a" Adı Verildi
PNV J09552128+6902526 resmi koordinatıyla kayıtlara geçen bu geçici gökyüzü olayına M81N 2026-06a adı verildi. Yapılan fotometrik ölçümler, patlamanın gücünü ve hızını gözler önüne seriyor:
-
29 Mayıs 2026: Yapılan gözlemlerde bölgede 20.5 kadirden daha sönük, yani sıradan teleskoplarla neredeyse görünmez bir yapı vardı.
-
13 Haziran 2026: Sadece iki hafta içinde cisim aniden parlayarak 18.9 kadir parlaklığına ulaştı.
Bu ani parlama grafiği, bir beyaz cücenin komşu yıldızdan madde emerek yüzeyinde gerçekleştirdiği devasa bir termonükleer patlamayı, yani klasik bir nova olayını işaret ediyor.
Küresel Gökbilimcilere Acil Çağrı
Keşfi yapan ekip, yayınladıkları acil durum telgrafıyla dünya genelindeki tüm gözlemevlerine ve spektroskopi uzmanlarına çağrıda bulundu. M81 Galaksisi içinde patlayan bu novanın tayf analizlerinin yapılması ve ışık eğrisinin düşüş hızının belirlenmesi, patlamanın türünü anlamak için kritik önem taşıyor. Önümüzdeki günlerde büyük teleskopların rotasını bu bölgeye çevirmesi bekleniyor.
